Het heet een syndroom, maar je kunt het niet vergelijken met een lichamelijke ziekte. Het zit, als je er ‘last’ van hebt, in je hoofd. Waar het op neerkomt, is dat je denkt dat je iets niet kunt en dat anderen dat vroeg of laat zullen ontdekken.
Het komt het meeste voor op de werkplek, maar ook in een relatie kan het zich voordoen. Mensen met het Imposter Syndrome geloven dat hun successen puur aan geluk te danken zijn. Die promotie? Toeval. En zeker niet te danken aan hun eigen capaciteiten.
Het grote probleem is dat iemand met dit syndroom bang is door de mand te vallen. Zelfs als er jarenlang bewijzen zijn van hun vaardigheden, blijft de angst dat anderen zullen ontdekken dat ze ‘het eigenlijk helemaal niet kunnen’.
Een voorbeeld: een professor met twijfels
Ik ken een verhaal van een professor aan een universiteit die tientallen boeken op zijn naam had staan en jarenlang colleges had gegeven. Toch was hij bang dat mensen er op een dag achter zouden komen dat hij geen echte deskundige was. Stel je voor: je bent gespecialiseerd in je vakgebied, je wordt erkend als een expert, en toch denk je dat je eigenlijk niet goed genoeg bent.
Imposter Syndrome in relaties
Ook in relaties kan dit syndroom een rol spelen. Misschien presenteer je aan de buitenwereld dat je fluitend je baby opvoedt en verzorgt, maar diep van binnen ben je bang dat anderen doorhebben dat je eigenlijk geen idee hebt wat je doet. Je bent ervan overtuigd dat je tekortschiet en dat iedereen dat doorziet.
Hoe herken je het bij jezelf?
Ga je alle vragen stellen?
Zelf-sabotage
Hier wil ik nog even bij stilstaan. Mensen met dit syndroom vermijden situaties waarin ze ‘ontmaskerd’ zouden kunnen worden. Maar het ironische is dat die onthulling alleen in hun eigen hoofd bestaat.
Stel dat jij last hebt van Imposter Syndrome en je wordt gevraagd een presentatie te geven op je werk. De kans is groot dat je smoezen verzint om hier onderuit te komen. In jouw hoofd ga je die presentatie verpesten, en dan zal iedereen eindelijk inzien dat je er helemaal niets van bakt.
Het vermijden van deze situatie geeft je misschien tijdelijk rust, maar op lange termijn word je alleen maar angstiger. Je raakt gevangen in een vicieuze cirkel, waarin je steeds onzekerder wordt en je kansen op groei zelf tegenhoudt.
Wat helpt? Hoe doorbreek je deze cirkel?
1. Wees lief voor jezelf
De slachtofferrol ligt bij dit syndroom op de loer. Trap er niet in! Accepteer dat je deze gedachten hebt.
Dat is de eerste stap naar verandering.
2. Stop met jezelf te vergelijken
Je mag leren van anderen, maar stop met jezelf voortdurend met hen te vergelijken. Voor je het weet, zit je weer in die cirkel van twijfel. Iedereen twijfelt wel eens aan zichzelf, ook degenen die jij als zeer succesvol ziet!
3. Focus op wat wél goed gaat
Maak een lijstje van momenten waarop je anderen iets hebt geleerd, goed hebt gepresteerd of complimenten hebt gekregen. Vaak zul je zien dat het bijna alles is!
4. Durf erover te praten
Dit is spannend, maar ook krachtig: zoek anderen op en vertel dat je twijfelt aan jezelf. Je zult merken dat niemand jou als een bedrieger ziet!
Sterker nog, velen zullen zich in jouw gevoelens herkennen.
Door het bespreekbaar te maken, doorbreek je de illusie dat je de enige bent die zo denkt. Dit helpt je om het Imposter Syndrome stap voor stap achter je te laten en met meer zelfvertrouwen te groeien.
Afbeelding AI
Geef een reactie